فروشگاه

10 فيلم برتر اسكار سال 2013

قیمت: 7,500 تومان تعداد: 2 dvd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

نرم افزار مشاهده شبكه هاي دنيا

قیمت: 5,500 تومان تعداد: 1 cd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

آموزش رفتارهاي زناشويي

قیمت: 5,500 تومان تعداد: 1 dvd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

30 مستند جنجالي ايران

قیمت: 15,500 تومان تعداد: 5dvd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

مستند حمله حیوان به انسان

قیمت: 4,500 تومان تعداد: 1 cd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

بره ناقلا

قیمت: 3,800 تومان تعداد: 1 dvd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

فيلمهاي خنده دار

قیمت: 13,000 تومان تعداد: 6 dvd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

از زيرزمين تا بام طهران

قیمت: 5,900 تومان تعداد: 1 dvd

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

مراسم و آیین شب یلدا

مراسم و آیین شب یلدا

مراسم و آیین شب یلدا

شب یلدا یا شب چله آخرین روز آذرماه، شب اول زمستان و درازترین شب سال است.ایرانیان باستان با باور اینکه فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلند تر شده و تابش نور ایزدی افزونی می یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می کردند.
این جشن در ماه پارسی «دی» قرار دارد که نام آفریننده در زمان قبل از زرتشتیان بوده است که بعدها او به نام آفریننده نور معروف شد.
نور، روز و روشنایی خورشید، نشانه هایی از آفریدگار بود در حالی که شب، تاریکی و سرما نشانه هایی از اهریمن. مشاهده تغییرات مداوم شب و روز مردم را به این باور رسانده بود که شب و روز یا روشنایی و تاریکی در یک جنگ همیشگی به سر می برند. روزهای بلندتر روزهای پیروزی روشنایی بود، در حالی که روزهای کوتاه تر نشانه یی از غلبه تاریکی.
● پیشینه جشن
یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود، یک سنت باستانی است. این جشن مراسمی آریایی است و پیروان میتراییسم آن را از هزاران سال پیش در ایران برگزار می کرده اند. یلدا روز تولد میترا یا مهر است. این جشن به اندازه زمانی که مردم فصول را تعیین کردند کهن است.
● مراسم و آداب جشن
برای در امان بودن از خطر اهریمن، در این شب همه دور هم جمع می شدند و با برافروختن آتش از خورشید طلب برکت می کردند.
آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه های گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پری آن، آینده گویی می کنند.
جشن شب یلدا جشنی است که از ۷ هزارسال پیش تاکنون در میان ایرانیان برگزار می شود. ۷ هزار سال پیش نیاکان ما به دانش گاه شماری دست پیدا کردند و دریافتند که نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است.
یکی دیگر از دلایل برگزاری این جشن، شب زادروز ایزدمهر یا میترا است. مهر به معنای خورشید است و تاریخ پرستش آن در میان ایرانی ها و آریایی ها به پیش از دین زرتشت بازمی گردد که پس از ظهور زرتشت این پیامبر او را اهورامزدا تعریف کرد. یکی از ایزدان اهورایی مهر بود که هم اکنون بخشی از اوستا به نامش نامگذاری شده.
در «مهریشت» اوستا آمده است؛ «مهر از آسمان با هزاران چشم بر ایرانی می نگرد تا دروغی نگوید».
● آیین های جشن شب یلدا
یکی از آیین های شب یلدا در ایران، تفال با دیوان حافظ است. مردم دیوان اشعار لسان الغیب را با نیت بهروزی و شادکامی می گشایند و فال دل خویش را از او طلب می کنند.
در برخی دیگر از جاهای ایران نیز شاهنامه خوانی رواج دارد. بازگویی خاطرات و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ایرانی دلپذیرتر می کند. اما همه اینها ترفندهایی است تا خانواده ها گرد یکدیگر آیند و بلندترین شب سال را با شادی و خرسندی به سپیده برسانند.
در سراسر ایران زمین، جایی را نمی یابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزء آداب و شیوه آن نباشد. در جاهای گوناگون ایران، گونه های تنقلات و خوراکی ها به تبع ژیرامون و شیوه زندگی مردم منطقه بهره برده می شود اما هندوانه میوه ای است که هیچ گاه از قلم نمی افتد، زیرا شمار زیادی به این باورند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.
مردم شیراز در شب یلدا به شب زنده داری می پردازند و برخی نیز بسیاری از دوستان و بستگان خود را دعوت می کنند. آنها در این شب سفره یی می گسترانند که بی شباهت به سفره هفت سین نوروز نیست و در آن آینه را جای می دهند. گونه های بی شمار آجیل و تنقلاتی چون نخودچی، کشمش، حلواشکری، رنگینک و خرما و میوه هایی چون انار و به ویژه هندوانه خوراکی های این شب را تشکیل می دهند.
در آذربایجان مردم هندوانه چله (چیله قارپوزی) می خوردند و باور دارند که با خوردن هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثیری ندارد.
در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را سوگند می دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغزگردو و نخودچی و کشمش می خورند. در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می کنند و باورمندند که هرکس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از میوه هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می شود.
در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می ریزند، خمره را پر از آب می کنند و کمی نمک هم به آن می افزایند و در خم را می بندند و در گوشه یی خارج از هوای گرم اتاق می گذارند، ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می شود. آوکونوس (ازگیل) در اغلب خانه های گیلان تا بهار آینده یافت می شود و هر زمان هوس کنند ازگیل و تازه و پخته را از خم بیرون می آورند و آن را با گلپر و نمک در سینه کش آفتاب می خورند.بنا به روایت مردم کرمان تا سحر انتظار می کشند تا از قارون افسانه یی استقبال کنند. قارون در پوشاک هیزم شکن برای خانواده های فقیر تکه های چوب می آورد. این چوب ها به زر دگرگون می شوند و برای آن خانواده، ثروت و روزی به همراه می آورند.
● جشن شب یلدا
جشن شب یلدا یک جشن کاملاً زنده است و همه مسیحیان جهان این جشن را با نام جشن تولد مسیح برگزار می کنند. یلدا و مراسمی که در نخستین شب بلند زمستان و بلندترین شب سال برپا می کنند سابقه یی بسیار دراز داشته و مربوط می شود به ایزد مهر.
این جشن که یکی از کهن ترین جشن های ایران باستان است در اصطلاح به آن شب چله هم می گویند. چله بزرگ از یکمین روز دی ماه جشن خرم روز تا دهم بهمن که جشن سده است به طول می انجامد و آن را چله بزرگ می نامند به آن دلیل که شدت سرما بیشتر است، آنگاه چله کوچک فرا می رسد که دهم از بهمن تا بیستم اسفند به طول می انجامد و سرما کم کم کاسته می شود.
چله اول که اولین روز زمستان و یا نخستین شب آن است تولد مهر و خورشید شکست ناپذیر است، زیرا مردم دوره های گذشته که پایه زندگی شان برکشاورزی و چوپانی قرار داشت و در طول سال با سپری شدن فصل ها و تضادهای طبیعت خو داشتند و براثر تجربه و گذشت زمان با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت حرکت و قرار ستارگان آشنایی یافته و کارها و فعالیتشان را براساس آن تنظیم می کردند و به تدریج دریافتند که کوتاهترین روزها آخرین روز پاییز یعنی سی ام آذر و بلندترین شب ها شب اول زمستان است اما بلافاصله بعد از این با آغاز دی روزها بلندتر و شب ها کوتاه تر می شود.
اقوام قدیم آریایی جشن تولد آفتاب را آغاز زمستان می گرفتند خصوصاً ژرمن ها که این ماه را به خدای آفتاب نسبت می دهند و زیاد هم بی تناسب نیست چرا که آغاز زمستان مثل تولد خورشید است که از آن روز در نصف کره شمالی رو به افزایش و ارتفاع و درخشندگی می گذارد و هر روز قوی تر می شود. در این شب آتش برمی افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیاطین نابود شده و بگریزند و همچنان که خورشید به مناسبت فروغ و گرمای کارسازش تقدس پیدا کرده بود آتش نیز همان والایی را نزد مردمان دارا شد.
چون تاریکی فرا می رسید در پرتو روشنایی آتش تاریکی اهریمنی را از بین می بردند. در شب یلدا یا تولد خورشید افراد دور هم جمع می شدند و جهت رفع این نحوست آتش می افروختند و خوان ویژه مانند سفره یی که عید نوروز تهیه می کنند اما محتویات آن متفاوت است می گستراندند و هر آنچه میوه تازه فصل که نگهداری شده بود و میوه های خشک در سفره می نهادند.
این سفره جنبه دینی داشته و مقدس بود و از ایزد خورشید روشنایی و برکت می طلبیدند تا در زمستان به خوشی سر کنند و میوه های تازه و خشک و چیزهای دیگر در سفره تمثیلی از آن بود که بهار و تابستانی پربرکت داشته باشند و همه شب را در پرتو چراغ و نور و آتش می گذراندند تا اهریمن فرصت دژخویی و تباهی نیابد. سفره شب یلدا سفره میزد است و میزد عبارت است از میوه های تر و خشک و آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان لرک که از لوازم این جشن بود که به افتخار و ویژگی مهر یا خورشید برگزار می شد.
امروز هم ایرانیان در سراسر جهان این جشن زیبا را در کنار یکدیگر برگزار می کنند و به خواندن شاهنامه و گرفتن فال حافظ می پردازند. شب چله بر تمامی دوستان و هم میهنان عزیز فرخنده باد. همیشه شاد باشید و اهورایی. ===============================

مراسم و آیین شب یلدا

گذشت پائیز آمــد فصل سرما سر آغازش شب زیبـــای یلداچه شبهای درازی دارد این فصل یقین زلف سیاه گسیـــوی یلدادراین فصل زمستان یکدلی به محبت دوستی سیمـــــای یلداشب یلـــــدا عجب نیکو فتاده به ماه دی که آید بوبـــی یلدادر ایام گذشته کـــرسی عشق بپا بـــــود از شب والای یلدابه روی کرسی و سینی فراوان عیان بود از صفا صد خوی یلدالحاف و منقل و آتش بــه خانه نشسته دور هــم همسوی یلدازبرف و داستان راه مـــــانده سخنها رفتــــه از سرمای یلدازسنجدآش کشک وقصه گفتن بسی دریــــای قصه پای یلداز نو رسمی بپا از بهــــر فردا صفا و خرمــــــی فردای یلدامبارک باد فصل بــرف وباران به یٌمن نعمت دیمــــــای یلدامقدم شکـــر ایزد کن به عالم ز حاصل پر ثمـــر دارای یلداسلام ای فصل سرد و برف و باران خوش آمد گویمت فصل زمستاناگـــــــر چه زحمتی را نیز داری ولکــن رحمت آری باغ وبستانشاعر: منصور مقدم_________________***در همین حسرت که یک شب راکنارت، مانده امدر همان پس کوچه ها در انتظارت مانده امکوچه اما انتهایش بی کسی بن بست اوستکوچه ای از بی کسی را بیقرارت مانده اممثل دردی مبهم از بیدار بودن خسته امدر بلنداهای یلدا خسته، زارت مانده امدر همان یلدا مرا تا صبح،دل زد فال عشقفال آمد خسته ای از این که یارت مانده امفــــــــال تا آمد مرا گفتی که دیگر،مرده دلوز همان جا تا به امشب، داغدارت مانده امخوب می دانم قماری بیش این دنیا نـبودمن ولی در حسرت بُردی،خمارت مانده امسرد می آید به چشم مست من چشمت و بازاز همین یلدا به عشق آن بهارت مانده ام._________________شب است و گیتی غرق در سیاهیشب بلند است و سیاهی پایدار ، ولیباور به نور و روشنایی است ،که شام تیره ما را ، از تاریکی می رهاندو از دل شبهای یلدا ، جشن مهر و روشنایی به ما ارمغان می رساندتیرگی هاتان در دل نور خاموش باد ،شب یلدا را به نور قرنها قدمت جاری نگه داریم . . . . ===================واژه ای است سُریانی که به زبان فارسی راه یافته و به معنای درازترین شب سال است. شب اول برج جَدی، شب چله بزرگ زمستان. این واژه در سُریانی به معنای میلاد است، چون شب یلدا را با میلاد مسیح (ع) تطبیق کرده اند به این نام نامیده اند و به همین معنا، معزّی سروه است:تو جان لطیفی و جهان جسم کثیف (۱) استتو شمع فروزنده و گیتی شب یلداست (۲)یلدا؛ (مأخوذ از سریانی) لغت سریانی است و به معنای میلاد عربی است، چون شب یلدا را با میلاد مسیح تطبیق می کرده اند از این رو بدین نام نامیده اند. برخی فرهنگ نویسان پنداشته اند که یلدا یکی از ملازمان حضرت عیسی بوده است (۳).یلدا؛ واژه ای است سریانی و به معنای زاد و زایش است و در فرهنگ آریایی شب زادن مهر است. غریبان یلدا را با نوئل تطبیق داده اند، رومیان برای زادن واژه ناتالیس را داشتند، مسیحیان سریانی واژه یلدا را با خود به ایران آوردند و از آن زمان تاکنون ماندگار شده است (۴).

شب چله

چهل روز از زمستان که آغاز آن برابر است با اول جَدی و هفتم دی ماه جلالی و بیست و دوم دسامبر فرنگی، و پایانش برابر است با شانزدهم بهمن ماه جلالی و سی ام ژانویه فرنگی که به آن چله بزرگ زمستان گویند. چله کوچک زمستان: بیست روز از فصل زمستان که آغاز آن از هفدهم بهمن ماه جلالی شروع می شود و در پنجم اسفند ماه پایان می یابد (۵).در ایران مرکزی چله بزرگ زمستان از آغاز زمستان که برابر است با آغاز دی ماه شروع می شود و مدت آن چهل روز است. و چله کوچک زمستان از شب دهم بهمن ماه تا پایان بهمن ماه که مدت آن بیست روز است (۶).

 

مراسم و آیین شب یلدا

 چله بزرگ

چهل روز از موسم زمستان که آغاز آن مطابق اول جَدی و هفتم دی ماه جلالی و بیست و دوم دسامبر فرانسوی و پایانش شانزدهم بهمن ماه جلالی و سی ام ژانویه فرانسوی است.

 چله کوچک

در تداول عامه بیست روز از فصل زمستان… از هفدهم بهمن ماه جلالی شروع شود و پنجم اسفند ماه به آخر رسد. چله زمستان همان چله بزرگ است و گاه در تداول عامه کنایه از سرمای سخت باشد: چله زمستون. (۷)

 یلدا در شعر شاعران

شب یلدا به معنای تیرگی و سیاهی و بلندی و درازی در ادبیات فارسی مورد استعاره و تشبیه قرار گرفته و شاعران پارسی گوی، زلف و چشم و دل یار را در سیاهی، و روز هجران و جدایی و دوری را در درازی به شب یلدا تشبیه کرده اند:عنصری سروده:چون حلقه ربایند به نیزه تو به نیزهخال از رخ زنگی بربایی شب یلدا منوچهری سراید:نور رایش تیره شب را روز نورانی کنددود چشمش روز روشن را شب یلدا کندناصر خسرو فرموده:گر نیابد خوی ایشان، در نیابد خلق راروز روشن، در بر دانا شب یلدا شودقندیل ضروری به شب قدر به مسجدمسجد شده چون روز و دلت چون شب یلدااو بر دوشنبه و تو بر آدینهتو لیل قدر داری و او یلدا مسعود سعد سروده:کرده خورشید صبح ملکتِ توروز همه دشمنان، شب یلدا معزّی سراید:ایزد دادار مهر و کین تو گوییاز شب قدر آفرید و از شب یلدازان که به مهرت بُوَد تقرب مؤمنزان که به کینت بُوَد تفاخر ترسا سیف اسفرنگی سروده:سخنم بلند نام از سخن تو گشت و شایدکه دراز نامی از نام مسیح یافت یلدامعزّی سراید:تو جان لطیفی و جهان جسم کثیف استتو شمع فروزانی و گیتی شب یلداخاقانی فرموده:گر آن کیخسرو ایران و تور استچرا بیژن شد اندر چاه یلداآری که آفتاب مجرد به یک شعاعبیخ کواکب شب یلدا برافکندهمه شب های غم آبستن روز طَرَب استیوسف روز به چاه شب یلدا بیندبا جفای تو بر، که خورد از عمرشب یلدا رفو که کرد پرندهست چون صبح آشکارا کاین صباح چند رابیم صبح رستخیز است از شبِ یلدای من سعدی فرماید:همه بر آن همه دردم امیدِ درمان استکه آخری بُوَد آخر شبان، یلدا راروز رویش چو برانداخت نقاب از سر زلفگویی از روز قیامت شب یلدا برخاستیادِ آسایش گیتی، بزند بر دل ریشصبح صادق ندمَد تا شب یلدا نرودبرآی ای صبح مشتاقان اگر هنگام روز آمدکه بگرفت این شب یلدا ملال از ماه و پروینمنظر به روی تو هر بامداد نوروزی استشبِ فراق تو هر گه که هست یلدایی است انجمن آرا سروده:شب یلدای غمم را سحری پیدا نیستگریه های سحرم را اثری پیدا نیست رضا قلی خان هدایت سراید:در سالی اگر شبی است یلدادر یک مه آن صنم دو یلداستو در نثر فارسی آمده است:«و در شب های یلدای ظلم که آفتابِ ملکِ من به مغربِ زوال، افول نماید، چراغ فراغ چگونه افروزند» (۸)نویسندگان عرب نیز از شب یلدا به شب میلاد (لیله المیلاد) یاد کرده اند که عیسی (ع) در آن شب بزاد، و در بلندی و درازی و وصال یار، مانند شاعران و نویسندگان پارسی گوی، در صناعاتِ لفظی به استعاره و تشبیه اش گرفته اند. ابونواس شاعر تازی، شعری سروده که برگردان پارسی آن چنین است:ای شب میلاد! آیا دانی که در عشق ورزیاز پگاهی که بوده ای از من درازتری! (۹)و عبدالله پسر عبدالله طاهر سروده که برگردان پارسی آن چنین است:شب میلاد بلندترین شب سال هم گذشتو کوتاه ترین آن، این دویند دوگونهبه یک معنا بلند شد و کوتاه گشتدر کنار معشوق و اجتماع سالانه (۱۰)

پیدایش و پیشینه تاریخی

پیش از دوران تاریخی اقوام آریایی و پس از روزگاران کوچ به این سرزمین، آنگاه و آنجا که: «ده ماه زمستان بود و ده ماه تابستان و گاه پنج ماه زمستان، زمستان ها سرد و یخ بندان؛ آب ها سرد، زمین ها سرد، گیاهان سرد، و سراسر سیلاب و یخ» (۱۱) و آریایی همواره از تیرگی و تاریکی و پدیده های اهریمنی خزنده و گزنده و درنده که در تاریکی پدیدار می شدند می هراسید و لحظه شمار روشنایی و روز بود.در گذر این تجربه ها درازترین شب زمستان را به درستی شناخته بود و می دانست که در پی آن شب، شب ها رو به کوتاهی می رود و روزها به درازا می کشد و این مایه شادمانی او می شد و آن شب بلند را جشن می گرفت و تا پگاه بیدار بود.پیروان آیین باستان نیز معترفند که: «… در شب های دراز زمستان، دور آتش گرد می آمدند تا روشنایی را افزون ساند و چون درازترین شب سال یعنی آخرین شب از ماه آذر فرا می رسید به انگیزه این که از فردای آن شب، روشنایی بیشتر خواهد شد و روزها درازتر خواهد بود شادی می کردند.» (۱۲).در باورهای آیینی باستان، یلدا، شبِ زاد و زایش مهر است، بنابراین ریشه و پیشینه این باور به دیرینه ترین روزگار آیینی ایران باستان در آن سوی هزاره ها می رسد یعنی به ایزد مهر و آیین مهر یا روزگر مهرپرستی آریاییان. برخی گویند واژه سریانی یلدا که به معنای زاد و زایش است با مسیحان سریانی به سرزمین های آریایی آمد و از آن روزگار تاکنون این واژه در ایران مانده است. چرا که مهرپرستی از ایران به اروپا راه یافت و بر همه جا چیره شد. رومیان واژه نوئل را برای زادروز داشتند و زادروز مهر را جشن می گرفتند. پس از چیرگی مسیحیت بر اروپا، یلدا را با نوئل تطبیق دادند. (۱۳)«برخی فرهنگ نویسان پنداشته اند که یلدا نام یکی از ملازمان عیسی (ع) بوده است ولی چنین نامی در زمره ملازمان او در مأخذی دیده نشده…» (۱۴) این پندا ناشی از این بیت سنایی است که سروده:به صاحب دولتی پیوند اگر نامی همی جوییکه از یک چاکری عیسی چنان معروف شد یلدا«چاکری کردن در بیت سنایی به معنای اختصاص یافتن زمان مزبور به ولادت عیسی می باشد» (۱۵). در ادبیات تاریخی ایران، یلدا به معنای میلاد عربی نیز گرفته شده است: «چون شب یلدا را با میلاد مسیح تطبیق کرده اند، از این روز به این نام نامیده اند، باید توجه داشت که جشن میلاد مسیح، نوئل که در بیست و پنج دسامبر تثبیت شده، طبق تحقیق محققان، در اصل جشن ظهور میترا یا مهر بوده که مسیحیان در قرن چهارم میلادی آن را روز تولد عیسی (ع) قرار دادند. یلدا اول زمستان و شب آخر پاییز است که درازترین شب های سال است و در آن شب یا نزدیک به آن آفتاب به برج جَدی تحویل می کند و قدما آن را سخت شوم و نامبارک می انگاشته اند، در بیشتر نقاط ایران در این شب مراسمی انجام شود» (۱۶). برخی مهر را خورشید پنداشته اند و مهرپرستی را خورشیدپرستی دانسته اند. در اوستا مهر به معنای فروغ روشنایی است در گاثه های اوستا به معنای وظیفه و تکلیف آمده، در زبان فراسی معانی بسیاری دارد: عهد و پیمان، مهر و محبت، خورشید، نام اشخاص، اماکن، اشیا مانند: مهرداد، آتشکده مهر، ماه هفتم هر سال؛ مهر ماه، روز شانزدهم هر ماه، مهرورز، جشن مهرگان و… (۱۷). مهر کهن ترین باور آریایی است، چرا که آریایی از همان آغاز پیدایش از تاریکی نگران و هراسان بود و سخت می ترسید، چرا که دیوها و دَدها همه از تاریکی سر برمی آوردند و در تاریکی می آمدند و در اندیشه گرفتن جان و خان و مان آریایی بودند… در آن شب های تاریک و بلند و پر بیم و هراس، آریایی همواره چشم به افق داشت تا نخستین فروغ روشنایی سر برآورد و سپیده بدمد و تاریکی برود و دیو و دَد ناپدید شود، در آن زمستان های بلند شش ماهه و نه ماهه، آریایی ماه ها خورشید را نمی دید، اما فروغ روشنایی همواره در هر بامداد حضور می یافت. مهر یَشت در اوستا که در بردارنده میراث کهن آریایی است آشکارا به این واقعیت اشاره کرده است که: «مهر! آن فروغ روشنایی که پیش از خورشید از بالای کوه سر برآورد و منزل گاه های آریایی را بنگرد…» بنابراین در اوستا، مهر، خورشید نیست بلکه فروغ روشنایی است، آریاییان خورشید را مولود مهر می دانستند. چون در آغاز روشنایی پدیدار می شد و سپس خورشید بالا می آمد. در ادبیات ودایی آریاییان برهمایی هند نیز مهر پروردگار فروغ روشنایی است» (۱۸). مهر تا آن سوی مرزهای آریایی نفوذ کرد و یونان و روم و اروپا را در برگرفت و معبدها و مجسمه های باشکوه پدید آورد، اما به جای فروغ روشنایی، خود خورشید پرستیده شد و سرانجام در آیین عیسی (ع) ادغام گردید (۱۹).و آن گونه که اشاره شد در پی چیرگی مسیحیت بر اروپا، متولیان دین عیسی (ع) چون نتوانستند جشن زادروز مهر را از اروپاییان بگیرند، زادروز عیسی (ع) را که در ششم ژانویه می دانستند، در زادروز مهر که همان شب یلدا یا بیست و یکم دسامبر باشد قرار دادند (۲۰).در دوران تاریخی آریایی که از مادها آغاز می شود و گویا پیش از آن، سال در تقویم آریایی دو نیمه داشت، «نیمه نخست با تابستان آغاز می شد و ماه و فصل نداشت. آغاز سال، شب اول تابستان یا کوتاه ترین شب سال بود، نیمه دوم سال از شب اول زمستان یا بلندترین شب سال آغاز می گشت» (۲۱). به این واقعیت در وندیداد اشاره شده است که در آغاز این بخش گذشت. گویا که هخامنشیان پس از کوچ به سرزمین هیا سرد، سال را با تابستان آغاز می کرده اند و پس از کوچ به سرزمین های گرم، سال را با زمستان آغاز می کرده اند. در اسناد موجود از روزگار هخامنشی به این واقعیت تصریح شده است. برخی خاورشناسان بر این باورند که اقوام آریایی پیش از ورود به این سرزمین، چنین سالی داشته اند و به اوستا استناد می کنند که واژه سِرَذَ، ثِرَذ هم به معنای سرد است و هم به معنای سال (۲۲). در هر صورت اقوام آریایی که همواره از تاریکی هراس داشتند، بلندترین و سردترین و تیره ترین شب سال را جشن می گرفتند، روشنایی و گرمای معتدل را ایزدی و اهورایی می دانستند و تاریکی و سرما را اهریمنی. آنان در گذر روزگاران بلندترین شب را به تجربه می شناختند و کوتاه ترین روز سال را نیز به درستی دریافته بودند و باور داشتند که میان روشنایی و تاریکی ستیز و درگیری است و بدین سان نور و ظلمت در فرهنگ فلسفی ـ کلامی آریایی راه یافت و بنیان آن را ساخت و جهان بینی ثنوی آریایی را پدید آورد؛ نور و تاریکی، اهورا و اهریمن دو بنیان این تیرگی، شوم و نامبارک است و بدشگون، براساس همین نگرش در فرهنگ های ایرانی آمده است که: «… قدما شب یلدا را سخت شوم و نامبارک می انگاشته اند» (۲۳). و از آ«جا که روشنایی و نور و ایزدی و اهورایی و تاریکی و تیرگی اهریمنی بود در شب یلدا به پاس گرامی داشت فروغ روشنایی و خورشید و ستیز با شومی و بدشگون، آتش می افروختند و گردهم می آمدند و جشن می گرفتند و سفره می گستردند و میوه های تازه و خشک می آورند. بی گمان این سفره رنگ و بوی دینی و آیینی داشت. بسیار گرامی و مقدس بود، از ایزدمهر و فروغ روشنایی و خورشید، برکت می خواستند تا زمستان را به خوشی سپری نمایند. سفره شب یلدا در دوران آیینی سفره مِیَزد شد و آن سفره ای است که در مراسم آیینی می اندازند و در آن میوه و آجیل یا به تعبیر زرتشتیان لُرک ریزند و در بزرگداشت اورمزد و مهر و خورشید و… جشن گیرند (۲۴). بدین سان در گاه شماری ایرانی، اول دی ماه چون تجدید حیات مهر است به واژه سریانی آن یلدا مشهور شد و جشن گرفته می شد و می شود. در آغاز دی ماه جشن بزرگ دیگری هم بود و آن هنگامی است که نام روز و نام ماه یکی می شود که آن را جشن می گرفته اند. دی همان واژه اوستایی دَذوَ و پهلوی ذَدو است و به معنای خداوند است. روز اول دی ماه به نام خداوند است که در آیین باستان جشن می گرفتند و خور روز یا خرم روز یعنی روز خورشید می گفتند (۲۵). در آیین باستان و نزد اقوام آریایی، این شب نشینی ها آتشان نام داشت. در فرگِرد هجدهم وندیداد آمده است که «لازم است در شب آتش افروخته و شعله ور نگاه داشته شود تا دیوان و عمله اهریمن نتوانند زیان کاری کنند» (۲۶).در جنوب خراسان و در حاشیه کویر و در پناه رشته کوه ها و در ژرفای دشت های دست نیافتنی و ناشناخته، هنوز اقوام آریایی نسبتاً دست نخورده ای حضور دارند، اینان هرگاه می خواهند به شب نشینی روند می گویند: به آتشونی می رویم، به آتشونی نمی روی، آتشونی بدا، بیا تا آتشونی بداریم. آتِشو و خَیر = بخیر. یا هنگامی که در شب به خانه ای وارد می شوند می گویند: چراغ روشن.بیرونی گوید: «نام این روز میلاد اکبر است… گویند در این روز زنور از حد نقصان به حد زیادت خارج شود و آدمیان به نشو و نما آغاز کنند و پری ها به ذیول و فنا روی می آورند» (۲۷). گردیزی گوید: «دی ماه و آن را حوز ماه نیز گویند، نخستین روز آن خرم روز است و این روز و این ماه هر روز به نام خدای تعالی که هرمزد است نامیده شده… اندرین روز جشن خره روز بُوَد، و این ماه دی به نزدیک مُغان، ماه خداست و اول روز او را هم به نام خدا خوانند و این روز را سخت مبارک دارند و نود روز نیز گویند که از این روز تا نوروز نود روز باشد» (۲۸). ملاحظه شد که شب چله یا یلدا، میراث چند هزار ساله آریایی است که چگونه پدیدار شد، ادامه یافت و تا به امروز رسید که به آن شب چله گویند (۲۹).   منبع: کتاب نوروز باستانی (جشن ها و آیین های ایرانی)پی نوشت۱) کثیف: درشت، زمخت، سنگین، انبوه
۲) ن.ک: معین ۴/۵۲۷۰ + بهار ۱/۲۸۰.
۳) ن.ک: دهخدا. حرف ی ۲۶۲.
۴) ن.ک: رضی ۸۳، ۸۴، ۵۵۳، ۵۵۶، ۵۵۷.
۵) ن.ک: معین ۱/۱۳۰۸، ۱۳۰۹.
۶) ن.ک: انجوی ۱/۱۸.
۷) ن.ک: ۱۲/۲۸۶.
۸) ن.ک: دهخدا ۱۲/۲۶۲.
۹) متن عربی در: رضی ۵۵۶.
۱۰) متن عربی در: رضی ۵۷۷.
۱۱) ن.ک: وندیداد ۱/۱۹۳ ، ۱۹۴/۱/۳/۴. + ایران ۱۱۱، ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۴.
۱۲) ن.ک: نیکنام ۸۸ ، ۸۹
۱۳) ن.ک: رضی ۸۳، ۵۵۳، ۵۵۶، ۵۵۷، + دهخدا ۱۲/۲۶۲.
۱۴) ن.ک: دهخدا ۱۲/۲۶۲.
۱۵) ن.ک: دهخدا ۱۲/۲۶۲، پورداود / یشت ها ۱/۴۸۹.
۱۶) ن.ک: دهخدا ۱۲/۲۶۲.
۱۷) ن.ک: ایران؛ آیین و فرهنگ ۲۰۱، ۲۰۲.
۱۸) ن.ک: همان ۲۰۴.
۱۹) ن.ک: دهخدا ۱۲/۲۶۲. + رضی ۵۵۶ ـ ۵۵۷
۲۰) ن.ک: رضی ۸۳، ۸۴
۲۱) ن.ک: رضی ۵۵۳، ۵۵۴.
۲۲) ن.ک: دهخدا ۱۲/۲۶۲. + رضی ۵۵۴ ـ ۵۵۵.
۲۳) همان ۵۵۹.
۲۴) همان ۵۵۸.
۲۵) همان ۵۵۹، ۶۷۶، ۶۷۵.
۲۶) همان ۵۵۹ ـ بیرونی / آثارالباقیه ۳۳۱.
۲۷) همان ۶۷۶ ـ ۶۷۷.
۲۸) همان ۶۷۶ ـ ۶۷۷.

 

برچسب ها: ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ، ،

مطالب جدید سایت

فروشگاه

جاکلیدی شوکر

قیمت: 10,500 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

عینک اصل Ray.Ban

قیمت: 23,000 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

ساعت Romance

قیمت: 15,000 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

ساعت لمسی تاچ اسکرین

قیمت: 31,000 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه




فروشگاه

ساعت ck اصل

قیمت: 16,500 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

ساعت CHANEL J12

قیمت: 21,500 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

شامپو رفع سفیدی مو

قیمت: 6,500 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه

فروشگاه

لیزر پوینتر سبز

قیمت: 39,500 تومان تعداد: 1 عدد

برای مشاهده توضیحات بیشترکلیک کنید

فروشگاه